Takis Tloupas in München

Wo? Raum K226, 2. Stock, Historicum LMU
Wann? 27.11.25, 18:30 Uhr

[για το ελληνικό κείμενο δείτε παρακάτω]

Leben

Takis Tloupas wurde 1920 in Larissa in Thessalien geboren. Schon etwa 1936 kam er durch eine Bergsteiger-Exkursion mit der Fotografie in Kontakt, eine Begegnung, die seinen Lebensweg entscheidend prägen sollte. Nach dem Kriegsende entschied er sich, sich ganz auf die Fotografie zu konzentrieren, eröffnete ein eigenes Fotoatelier in Larissa und fotografierte fortan intensiv Landschaften, Menschen und das ländliche Leben in Thessalien.
Er war Autodidakt, suchte nicht nur das Dokumentarische, sondern zeigte in seinen Bildern auch eine poetische Sicht auf das Werden und Verschwinden traditioneller Lebenswelten. 1994 wurde er vom griechischen Kultusministerium für seine kulturelle Leistung gewürdigt. Am 8. Mai 2003 verstarb er, hinterließ jedoch ein umfangreiches fotografisches Erbe, das heute von seiner Tochter verwaltet wird.

Werk

Tloupas’ fotografisches Schaffen konzentriert sich vor allem auf das ländliche Griechenland, insbesondere Thessalien, aber auch weitere Regionen: die Ebene von Thessalien, die Bergregion des Pindos, das Klosterleben von Meteora und des Athos, die nomadischen Gemeinschaften der Sarakatsani, die Volksmärkte, die Kinder beim Spiel, die Arbeit in der Agrarwirtschaft, in Berufen die es mittlerweile verschwunden sind.
Seine Bilder zeigen sowohl das dokumentarisch-ethnographisch Wichtige, also eine Zeit im Wandel, als auch eine ästhetisch eigenständige Sicht auf Licht, Raum und Mensch. Tloupas verstand Fotografie als Erinnerung: er wollte eine Welt festhalten, die sich rasch ändert, und die oft vergessen wird.
Sein Stil vereint Elemente des Alltags mit einer persönlichen, fast lyrischen Perspektive. So zeigt sich in seinen Bildern nicht nur die Arbeit auf dem Feld, sondern auch die Stimmung, das Licht, die Zeichen gesellschaftlichen Wandels.

Die Besonderheit der hier gezeigten Auswahl

Die hier gezeigte Auswahl an Fotografien wurde von Takis Tloupas selbst kuratiert und war erstmals 1986 im Griechischen Haus im Westend zu sehen. Diese Ausstellung, die noch zu Lebzeiten des Fotografen entstand, vereint Werke, die seine tiefe Verbundenheit mit den Menschen und Landschaften Griechenlands widerspiegeln. Einige der Porträtierten sind Verwandte von Mitgliedern der griechischen Gemeinde München, wodurch die Schau eine besondere persönliche und emotionale Dimension erhält. Sie verbindet Tloupas’ künstlerischen Blick auf das alltägliche Leben mit den Erinnerungen und Wurzeln jener, die ihre Heimat in der Diaspora weitertragen, als lebendiges Zeugnis griechischer Geschichte, Identität und Gemeinschaft.

Die Ausstellung wird mit einem Gespräch eröffnet

Zum Auftakt wird in einem Gespräch auf die Kulturarbeit des Griechischen Hauses und sein über die Jahre gewachsenes kulturelles Erbe geblickt. Ausgehend von den Fotografien von Takis Tloupas wird nachgezeichnet, wie diese besondere Sammlung ihren Weg nach München fand und welche Rolle das Griechische Haus als Ort kultureller Praxis spielte. Dieses Gespräch öffnet zugleich den Raum für neue Perspektiven und zukünftige Entwicklungen.

Es diskutieren (auf Deutsch und Griechisch):

-Dr. Gottfried Rösch, Leitung Evang. Migrationszentrum im Griechischen Haus (seit 2022)
-Costas Gianacacos, dritter Leiter des Griechischen Hauses (1992-2021)
-Pavlos Delkos, zweiter Leiter des Griechischen Hauses (1987-1992)
-Dimitris Droggitis, Mitarbeiter im Griechischen Haus (1983-2014)

Wo? Raum K226, 2. Stock, Historicum LMU
Wann? 27.11.25, 18:30 Uhr

 

Die Ausstellung ist bis zum 11.1.26 im 3. Stock des Historicums am Institut für Byzantinistik, Byzantinische Kunstgeschichte und Neogräzistik zu sehen. Ergänzt wird sie durch eine digitale Projektion von Tloupas' Werken, die während der Öffnungszeiten in der gelben ‚Projektzelle‘ im Hof des Historicums gezeigt wird.

Das Plakat zur Ausstellung finden Sie unten bei den Downloads. Die Ausstellung wird kuratiert von Michelle Hara Wittmann.

Τάκης Τλούπας στο Μόναχο

Εγκαίνια έκθεσης: 27 Νοεμβρίου 2025, 18:30

Raum K226, 2. Stock, Historicum LMU

Βίος

Ο Τάκης Τλούπας γεννήθηκε το 1920 στη Λάρισα, στην καρδιά της Θεσσαλίας. Γύρω στο 1936, σε μια ορειβατική εξόρμηση, ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τη φωτογραφία, μια συνάντηση που έμελλε να καθορίσει ολόκληρη τη μετέπειτα πορεία του. Μετά τον πόλεμο αποφάσισε να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη φωτογραφία, άνοιξε δικό του στούντιο στη Λάρισα και έκτοτε φωτογράφιζε με πάθος τα τοπία, τους ανθρώπους και την αγροτική ζωή της Θεσσαλίας.
Αυτοδίδακτος και ευαίσθητος παρατηρητής, δεν περιορίστηκε στη καθαρά τεκμηριωτική αποτύπωση. Στις εικόνες του ανέδειξε και μια ποιητική διάσταση, ένα βλέμμα πάνω στη γέννηση και την εξαφάνιση παραδοσιακών τρόπων ζωής. Το 1994 τιμήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας για την προσφορά του. Έφυγε από τη ζωή στις 8 Μαΐου 2003, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο φωτογραφικό έργο, το οποίο σήμερα διαχειρίζεται η κόρη του.

Έργο

Το φωτογραφικό σύμπαν του Τλούπα επικεντρώνεται κυρίως στην ελληνική ύπαιθρο και ειδικότερα στη Θεσσαλία, αλλά εκτείνεται και σε άλλες περιοχές. Αποτύπωσε τον θεσσαλικό κάμπο, τα ορεινά της Πίνδου, τη μοναστική ζωή στα Μετέωρα και στο Άγιον Όρος, τις νομαδικές κοινότητες των Σαρακατσαναίων, τα παζάρια, τα παιδιά στο παιχνίδι, την αγροτική εργασία και επαγγέλματα που σήμερα έχουν χαθεί.
Οι εικόνες του συνδυάζουν την εθνογραφική μαρτυρία μιας εποχής που αλλάζει με μια ιδιαίτερη αισθητική που δίνει έμφαση στο φως, τον χώρο και τον άνθρωπο. Για τον Τλούπα η φωτογραφία ήταν μνήμη. Ήθελε να συγκρατήσει έναν κόσμο που μεταμορφωνόταν γρήγορα και που συχνά κινδύνευε να ξεχαστεί.
Το ύφος του ενώνει το καθημερινό με το προσωπικό και σχεδόν λυρικό. Στις φωτογραφίες του δεν αποτυπώνεται μόνο η εργασία στο χωράφι αλλά και η ατμόσφαιρα, το φως, τα σημάδια μιας κοινωνίας σε μετάβαση.

Η ιδιαίτερη σημασία της παρούσας επιλογής

Η επιλογή των φωτογραφιών που παρουσιάζονται στους χώρους του ινστιτούτου έχει μια μοναδική αξία: επιμελήθηκε από τον ίδιο τον Τάκη Τλούπα και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1986 στο Ελληνικό Σπίτι στο Μόναχο. Η έκθεση αυτή συγκεντρώνει έργα που αποκαλύπτουν τη βαθιά του σύνδεση με τους ανθρώπους και τα τοπία της Ελλάδας.
Ορισμένα από τα πρόσωπα που απεικονίζονται έχουν συγγενική σχέση με μέλη της ελληνικής κοινότητας του Μονάχου, γεγονός που προσδίδει στην έκθεση έναν ιδιαίτερα προσωπικό και συγκινησιακό χαρακτήρα. Η ματιά του Τλούπα πάνω στην καθημερινή ζωή συναντά τις μνήμες και τις ρίζες όσων μετέφεραν την πατρίδα τους στη διασπορά, δημιουργώντας μια ζωντανή μαρτυρία ελληνικής ιστορίας, ταυτότητας και συλλογικότητας.

Η έκθεση εγκαινιάζεται με μια συζήτηση

Η εκδήλωση εγκαινιάζεται με μια συζήτηση αφιερωμένη στο έργο και την πολιτιστική δραστηριότητα του Ελληνικού Σπιτιού και στο πολιτιστικό αποτύπωμα που άφησε μέσα στα χρόνια. Με αφετηρία τις φωτογραφίες του Τάκη Τλούπα, θα συζητηθεί πώς αυτή η ιδιαίτερη συλλογή έφτασε στο Μόναχο και ποιον ρόλο διαδραμάτισε το Ελληνικό Σπίτι ως τόπος πολιτισμικής δράσης. Η συζήτηση αποτελεί την αφορμή για να εξεταστούν νέες προοπτικές και οι δυνατότητες μελλοντικής εξέλιξης.

Συμμετέχουν στη συζήτηση (στα γερμανικά και ελληνικά):

Δρ. Gottfried Rösch, διευθυντής του Ευαγγελικού Κέντρου Μετανάστευσης στο Ελληνικό Σπίτι (από το 2022)
Κώστας Γιαννακάκος, τρίτος διευθυντής του Ελληνικού Σπιτιού (1992–2021)
Παύλος Δέλκος, δεύτερος διευθυντής του Ελληνικού Σπιτιού (1987–1992)
Δημήτρης Δρογγίτης, συνεργάτης του Ελληνικού Σπιτιού (1983–2014)

Πού; Αίθουσα K226, 2ος όροφος, Historicum LMU
Πότε; 27.11.25, 18:30

Η έκθεση παρουσιάζεται στον 3ο όροφο του Historicum, στο Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών, Βυζαντινής Τέχνης και Νεοελληνικών Σπουδών, έως τις 11.1.26. Η έκθεση συμπληρώνεται με πρόσθετο ψηφιακό υλικό, το οποίο προβάλλεται στον κίτρινο θάλαμο στο αίθριο του Historicum. Επιμέλεια έκθεσης: Μισέλ Χαρά Βίττμανν